Poëtica

Pablo Neruda schreef in 1935 in het Madrileense tijdschrift Caballo verde para la poesía een stuk getiteld ‘Over een poëzie zonder zuiverheid’. Eenieder die zich afvraagt in welke poëtica ik mij herken, verwijs ik naar dit prachtige citaat:

“Zo moet de poëzie die wij zoeken eruitzien: aangevreten als door een zuur door wat een mens om handen heeft, doortrokken van zweet en rook, riekend naar urine en lelie, besmeurd door al die beroepen die binnen of buiten het kader van de wet worden uitgeoefend. Een onzuivere poëzie, als een kostuum, als een lichaam, met vlekken van voedsel en beschamende handelingen, met rimpels, waarnemingen, dromen, waken, profetieën, verklaringen van liefde en haat, beesten, schokken, idylles, politieke overtuigingen, ontkenningen, twijfels, bevestigingen, belastingen. De sacrale wet van het madrigaal en de decreten van tastzin, reuk, smaak, gezicht, gehoor, het verlangen naar rechtvaardigheid, het seksuele verlangen, het geruis van de oceaan, zonder ook maar iets opzettelijk uit te schakelen, zonder ook maar iets opzettelijk te aanvaarden, de intrede in de diepte der dingen met een daad van onbesuisde liefde.”

En hoe staat dit in verhouding tot het leven van de dichter? Daarvoor wilde ik aanvankelijk hier verwijzen naar een tekst van Emile Verhaeren, maar vandaag (21 juli 2019) vroeg mijn vriend en leermeester Frederick Turner mij ‘What is beauty’? Mijn antwoord daarop zou ongeveer dit zijn: ‘A beautiful work of art is recognisable thanks to it truthfulness. I believe that the spectator of art, the reader, the listener, possesses an incredibly well-developed instrument for the detection of this truthfulness, one that we now call ‘intuition’, but which one day will perhaps be called differently. With this intuition, the spectator can see, the listener can hear, that the artist has in fact had the courage, took the risk, to supersede his own, relatively unimportant personal life – this temporary life of the ego; in order to dedicate it or even to sacrifice it to the much greater Life Force of which he is a part. Selflessness is the key to understanding truthfulness and beauty.’